Czerniak to groźny typ nowotworu złośliwego, który może powodować przerzuty – na przykład do mózgu, węzłów chłonnych bądź płuc. Warto jednak wiedzieć, że im wcześniej zostanie wykryty, tym lepiej, ponieważ wtedy szanse na wyleczenie tej choroby sięgają niemalże 100%. Dlatego tak istotne jest wykonywanie systematycznych badań zmian skórnych w gabinecie dermatologicznym. Jak wygląda takie badanie i kto powinien się mu regularnie poddawać?
Badaniem, które pozwala wykryć ten złośliwy typ nowotworu, jest właśnie dermatoskopia. Przeprowadza się ją przy pomocy specjalistycznego urządzenia, które umożliwia powiększenie zmian skórnych nawet dwadzieścia razy. Dzięki temu lekarz dermatolog może dokładnie obejrzeć każde znamię czy pieprzyk. Warto także wiedzieć, że samo badanie jest stosunkowo krótkotrwałe, bezbolesne oraz nieinwazyjne.
Kto powinien regularnie wykonywać tego typu badanie?
Przede wszystkim osoby, które zauważą, że na ich skórze pojawiły się jakiekolwiek nowe zmiany – pieprzyki, znamiona lub przebarwienia. Po drugie, pacjenci, którzy dostrzegą, że z czasem znamiona zmieniają się, czyli na przykład powiększają się, stają się asymetryczne, wypukłe lub zaczynają krwawić. Wówczas najlepiej jak najszybciej udać się do dermatologa, który przeprowadzi dermatoskopię, a w razie potrzeby wykona usuwanie znamion np. w centrum medycznym w Białymstoku. Co więcej, wskazaniem do wykonania tego badania może być także sytuacja, w której ktoś w rodzinie chorował na czerniaka i istnieje ryzyko rozwoju tego schorzenia. Ponadto powinny się na nie zdecydować osoby, które mają jasną karnację (tak zwany fototyp pierwszy bądź drugi), często się opalają bądź mają na ciele naczyniaki lub brodawki
Najczęściej zadawane pytania
Jakie zmiany skórne są wskazaniem do dermatoskopii?
Wskazaniem są nowe znamiona, pieprzyki lub przebarwienia, które pojawiły się na skórze i budzą niepokój. Dermatoskopię warto też wykonać, gdy na skórze widać wiele znamion i trudno samodzielnie ocenić, które z nich są podejrzane. Badanie pomaga lekarzowi dokładnie obejrzeć zmianę w powiększeniu i zdecydować o dalszym postępowaniu.
Czy dermatoskopia jest wskazana, gdy znamię zaczyna się zmieniać?
Tak, szczególnie gdy znamię się powiększa, staje się asymetryczne, bardziej wypukłe lub zmienia kolor. Pilnej oceny wymagają także sytuacje, gdy zmiana zaczyna krwawić albo wygląda inaczej niż pozostałe. Dermatoskopia pozwala ocenić cechy, których nie widać gołym okiem.
Czy osoby z obciążeniem rodzinnym czerniakiem powinny robić dermatoskopię profilaktycznie?
Jeśli w rodzinie występował czerniak, dermatoskopia może być ważnym elementem profilaktycznej kontroli skóry. Częstotliwość badań ustala dermatolog na podstawie wywiadu i oceny znamion. Regularne wizyty pomagają wychwycić niepokojące zmiany możliwie wcześnie.
Czy jasna karnacja i częste opalanie to powód do regularnej dermatoskopii?
Osoby o jasnej karnacji (fototyp I–II) oraz te, które często się opalają, częściej kwalifikują się do kontroli znamion. W takich przypadkach dermatoskopia bywa zalecana nawet wtedy, gdy na pierwszy rzut oka nie widać wyraźnie podejrzanej zmiany. Dermatolog dobiera plan obserwacji do indywidualnego ryzyka i obrazu skóry.
Czy dermatoskopia jest potrzebna przed usunięciem pieprzyka lub innej zmiany?
Często wykonuje się dermatoskopię przed decyzją o usunięciu zmiany, aby dokładniej ją ocenić. Badanie pomaga określić, czy wystarczy obserwacja, czy lepszym krokiem będzie zabiegowe postępowanie. Ostateczną decyzję podejmuje lekarz po zbadaniu skóry i zebraniu wywiadu.